chữ thì

Học thuật

Thân thiện

Chữ thì trong cuộc đời mỗi người đều có lúc thăng lúc trầm.

Định nghĩa

Danh từ:
- Một từ Hán Việt cổ, chỉ thời gian, thời vận, cơ hội: Từ này dùng để nói về yếu tố thời cơ, vận may trong cuộc đời hoặc sự nghiệp của một người.
- Ý nói chưa gặp thời, chưa gặp vận may: Thường dùng để diễn tả tình trạng của một người tài năng nhưng chưa có cơ hội để phát triển, tỏa sáng hoặc đạt được thành công.

Ví dụ sử dụng

Danh từ:
- Anh ấy có tài nhưng còn thiếu chữ thì, nên công việc vẫn chưa thuận lợi. (Anh ấy có tài nhưng chưa gặp thời, nên công việc vẫn chưa thuận lợi.)
- Cổ nhân thường nói "tài mệnh tương đố", đôi khi không thành công là do chưa đúng chữ thì. (Người xưa thường nói "tài và mệnh trái ngược nhau", đôi khi không thành công là do chưa đúng thời vận.)

Các cách sử dụng nâng cao

"thiếu chữ thì": thiếu vận may, thiếu thời cơ.
- Nhân tài đất Việt xưa nay nhiều người phải chịu cảnh "tài cao phận thấp" vì thiếu chữ thì. (Nhân tài đất Việt xưa nay nhiều người phải chịu cảnh tài cao nhưng địa vị thấp vì thiếu thời vận.)
"đợi chữ thì": chờ đợi thời cơ, vận may đến.
- Ông ấy vẫn kiên trì rèn luyện, âm thầm đợi chữ thì để tỏa sáng. (Ông ấy vẫn kiên trì rèn luyện, âm thầm chờ đợi thời cơ để tỏa sáng.)

Biến thể và từ gần giống

Thời (danh từ): thời gian, thời cơ, thời điểm.
- Anh ta đã chọn đúng thời để đầu tư. (Anh ta đã chọn đúng thời điểm để đầu tư.)
Vận (danh từ): vận may, vận số.
- Mọi người đều mong có vận tốt trong năm mới. (Mọi người đều mong có vận may tốt trong năm mới.)

Từ đồng nghĩa

Thành ngữ liên quan

"Tài mệnh tương đố": tài năng và số phận trái ngược nhau, ý nói người có tài nhưng không gặp vận may.
- Câu chuyện về cuộc đời ông ấy là một minh chứng cho thành ngữ "tài mệnh tương đố", dù giỏi giang nhưng luôn thiếu chữ thì. (Câu chuyện về cuộc đời ông ấy là một minh chứng cho thành ngữ tài năng và số phận trái ngược nhau, dù giỏi giang nhưng luôn thiếu thời vận.)
"Anh hùng tạo thời thế, thời thế tạo anh hùng": người tài giỏi tạo ra thời cuộc và thời cuộc cũng tạo ra người tài giỏi, thể hiện mối quan hệ giữa cá nhân và chữ thì (thời thế).
- Lịch sử cho thấy mối quan hệ khăng khít giữa con người và chữ thì, đúng như câu "anh hùng tạo thời thế, thời thế tạo anh hùng". (Lịch sử cho thấy mối quan hệ khăng khít giữa con người và thời vận, đúng như câu người tài giỏi tạo ra thời cuộc và thời cuộc cũng tạo ra người tài giỏi.)

Chữ thì trong cuộc đời mỗi người đều có lúc thăng lúc trầm.

Proverbs and Idioms